{"id":8149,"date":"2025-07-08T06:15:09","date_gmt":"2025-07-08T05:15:09","guid":{"rendered":"https:\/\/ccvalg.pt\/astronomia\/wordpress\/?p=8149"},"modified":"2025-07-08T06:15:10","modified_gmt":"2025-07-08T05:15:10","slug":"estaria-marte-condenado-a-ser-um-deserto-estudo-propoe-uma-nova-explicacao","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ccvalg.pt\/astronomia\/wordpress\/2025\/07\/08\/estaria-marte-condenado-a-ser-um-deserto-estudo-propoe-uma-nova-explicacao\/","title":{"rendered":"Estaria Marte condenado a ser um deserto? Estudo prop\u00f5e uma nova explica\u00e7\u00e3o"},"content":{"rendered":"<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-large\"><a href=\"https:\/\/photojournal.jpl.nasa.gov\/figures\/PIA25733_figA.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"576\" src=\"https:\/\/ccvalg.pt\/astronomia\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/0t6L6yPT_o-1024x576.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-8150\" srcset=\"https:\/\/ccvalg.pt\/astronomia\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/0t6L6yPT_o-1024x576.jpg 1024w, https:\/\/ccvalg.pt\/astronomia\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/0t6L6yPT_o-300x169.jpg 300w, https:\/\/ccvalg.pt\/astronomia\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/0t6L6yPT_o-768x432.jpg 768w, https:\/\/ccvalg.pt\/astronomia\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/0t6L6yPT_o.jpg 1280w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/a><figcaption class=\"wp-element-caption\">O rover Curiosity da NASA capturou esta fotografia enquanto subia o Monte Sharp. Um estudo prop\u00f5e uma nova explica\u00e7\u00e3o para o facto de Marte ser atualmente um deserto est\u00e9ril, apesar de ter muitas semelhan\u00e7as com a Terra.\nCr\u00e9dito: NASA\/JPL-Caltech\/MSSS<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p>Um dos grandes problemas por resolver na ci\u00eancia planet\u00e1ria moderna est\u00e1 escrito na superf\u00edcie de Marte.<\/p>\n\n\n\n<p>Marte tem desfiladeiros que foram esculpidos por rios, por isso j\u00e1 foi suficientemente quente para ter \u00e1gua l\u00edquida. Como &#8211; e porque \u00e9 que &#8211; se tornou num deserto est\u00e9ril?<\/p>\n\n\n\n<p>Um estudo liderado pelo cientista planet\u00e1rio Edwin Kite, da Universidade de Chicago, apresenta uma nova explica\u00e7\u00e3o para o facto de Marte nunca parecer manter-se ameno durante muito tempo. Publicado a 2 de julho na revista Nature, o seu modelo sugere que os per\u00edodos de \u00e1gua l\u00edquida que observamos no passado foram iniciados pelo aumento de brilho do Sol e que as condi\u00e7\u00f5es em Marte fazem com que este tenda a tornar-se deserto ao longo do tempo &#8211; ao contr\u00e1rio da Terra, que se manteve habit\u00e1vel ao longo do tempo.<\/p>\n\n\n\n<p>O estudo baseia-se nas descobertas do rover Curiosity da NASA, anunciadas no passado m\u00eas de abril: o rover encontrou finalmente rochas ricas em minerais de carbonato, o que poder\u00e1 explicar para onde foi a atmosfera de Marte.<\/p>\n\n\n\n<p>&#8220;Durante anos, tivemos esta enorme quest\u00e3o sem resposta no que toca \u00e0 raz\u00e3o pela qual a Terra conseguiu manter a sua habitabilidade enquanto Marte a perdeu&#8221;, disse Kite, professor associado de ci\u00eancias geof\u00edsicas que \u00e9 tamb\u00e9m cientista participante na miss\u00e3o do Curiosity. &#8220;Os nossos modelos sugerem que os per\u00edodos de habitabilidade em Marte t\u00eam sido a exce\u00e7\u00e3o, e n\u00e3o a regra, e que Marte geralmente se autorregula como um planeta des\u00e9rtico&#8221;.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Uma &#8220;idade de ouro&#8221; de ci\u00eancia em Marte<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Marte tem quase a mesma constitui\u00e7\u00e3o que a Terra &#8211; \u00e9 um planeta rochoso, com muito carbono e muita \u00e1gua, suficientemente perto do Sol para ser aquecido, mas n\u00e3o cozinhado por ele &#8211; e, no entanto, atualmente \u00e9 um deserto gelado, enquanto a Terra est\u00e1 repleta de vida. Durante anos, os cientistas procuraram uma resposta para o facto de estarmos a ler isto na Terra e n\u00e3o em Marte.<\/p>\n\n\n\n<p>O mist\u00e9rio aprofundou-se quando conseguimos ver vales esculpidos por rios e antigos leitos de lagos na superf\u00edcie de Marte, mostrando que o planeta teve, a dada altura, um clima suficientemente quente para a exist\u00eancia de \u00e1gua l\u00edquida.<\/p>\n\n\n\n<p>&#8220;Felizmente, Marte preserva um vest\u00edgio dessa cat\u00e1strofe ambiental nas rochas da sua superf\u00edcie&#8221;, disse Kite. &#8220;E hoje estamos numa idade de ouro da ci\u00eancia em Marte, com dois rovers movidos a plut\u00f3nio na superf\u00edcie e uma frota internacional de naves espaciais em \u00f3rbita que nos permitem explorar profundamente o planeta em busca desses vest\u00edgios&#8221;.<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-large\"><a href=\"https:\/\/photojournal.jpl.nasa.gov\/jpeg\/PIA23240.jpg\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/images2.imgbox.com\/03\/8e\/yRTbpuaT_o.jpg\" alt=\"\"\/><\/a><figcaption class=\"wp-element-caption\">Os dados foram fornecidos pelo rover Curiosity da NASA, que aqui aparece a tirar uma &#8220;selfie&#8221; em 2019.<br>Cr\u00e9dito: NASA\/JPL-Caltech\/MSSS<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p>Quando se trata de manter um planeta ameno e temperado, n\u00e3o basta come\u00e7ar assim &#8211; \u00e9 preciso haver mecanismos de estabilidade ao longo do tempo que possam responder \u00e0s mudan\u00e7as no planeta e \u00e0 sua volta.<\/p>\n\n\n\n<p>Os cientistas pensam que a Terra faz isto atrav\u00e9s de um sistema finamente equilibrado que move o carbono do c\u00e9u para a rocha e vice-versa. O di\u00f3xido de carbono na atmosfera aquece o planeta, mas as temperaturas mais quentes tamb\u00e9m aceleram as rea\u00e7\u00f5es que fixam o di\u00f3xido de carbono nas rochas, o que acaba por contrariar o aumento da temperatura. Eventualmente, o carbono volta a ser libertado para a atmosfera atrav\u00e9s de erup\u00e7\u00f5es vulc\u00e2nicas. Ao longo de milh\u00f5es de anos, este ciclo parece ter mantido a Terra relativamente est\u00e1vel e hospitaleira para a vida.<\/p>\n\n\n\n<p>Em Marte, sugerem os investigadores, tamb\u00e9m pode ocorrer um ciclo semelhante &#8211; mas um ciclo autolimitado.<\/p>\n\n\n\n<p>Este ciclo depende do facto de a luminosidade do nosso Sol aumentar muito, muito lentamente ao longo do tempo &#8211; cerca de 8% por cada mil milh\u00f5es de anos. \u00c0 medida que o Sol se tornou mais brilhante, os cientistas teorizam que a \u00e1gua l\u00edquida come\u00e7ou a correr em Marte. Mas depois essa \u00e1gua come\u00e7ou a fazer com que o di\u00f3xido de carbono ficasse preso nas rochas, como acontece na Terra, o que fez com que o planeta voltasse a ser um deserto frio e est\u00e9ril.<\/p>\n\n\n\n<p>&#8220;Em contraste com a Terra, onde h\u00e1 sempre alguns vulc\u00f5es em erup\u00e7\u00e3o, Marte neste momento est\u00e1 adormecido do ponto de vista vulc\u00e2nico, e a taxa m\u00e9dia de liberta\u00e7\u00e3o de gases vulc\u00e2nicos em Marte \u00e9 baixa&#8221;, explicou Kite. &#8220;Assim, nessa situa\u00e7\u00e3o, n\u00e3o existe um equil\u00edbrio entre o di\u00f3xido de carbono que entra e o que sai, porque se houver um pouco de \u00e1gua l\u00edquida, o di\u00f3xido de carbono ser\u00e1 absorvido atrav\u00e9s da forma\u00e7\u00e3o de carbonatos&#8221;.<\/p>\n\n\n\n<p>O grupo construiu modelos extensos que mostram como estas oscila\u00e7\u00f5es podem acontecer. Sugerem que Marte passa por curtos per\u00edodos de \u00e1gua l\u00edquida, seguidos de per\u00edodos de 100 milh\u00f5es de anos de deserto. Escusado ser\u00e1 dizer que uma lacuna de 100 milh\u00f5es de anos na habitabilidade \u00e9 mau para a vida.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Um mist\u00e9rio marciano<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>A explica\u00e7\u00e3o foi poss\u00edvel gra\u00e7as \u00e0 descoberta do Curiosity, anunciada no in\u00edcio deste ano, de rochas ricas em carbonato na superf\u00edcie de Marte. Esta era uma pe\u00e7a do puzzle que faltava h\u00e1 anos, explicaram os cientistas.<\/p>\n\n\n\n<p>Para ter tido \u00e1gua l\u00edquida, Marte tinha de ter uma atmosfera mais densa, composta por um g\u00e1s com efeito de estufa como o di\u00f3xido de carbono. Mas atualmente h\u00e1 muito pouca atmosfera, deixando um enigma sobre para onde foi o carbono.<\/p>\n\n\n\n<p>&#8220;As pessoas procuram h\u00e1 anos o &#8216;t\u00famulo&#8217; da atmosfera&#8221;, disse Kite.<\/p>\n\n\n\n<p>A explica\u00e7\u00e3o mais simples seria a de que foi arrastada para as rochas, como acontece na Terra, mas os primeiros testes do rover n\u00e3o revelaram quaisquer ind\u00edcios de rochas ricas em carbonato.<\/p>\n\n\n\n<p>Foi necess\u00e1ria a viagem do Curiosity a uma montanha marciana chamada Monte Sharp para finalmente encontrar estas rochas carbonatadas. \u00c0 medida que a viagem continua, outros testes mostrar\u00e3o se o carbonato est\u00e1 t\u00e3o espalhado como os investigadores suspeitam.<\/p>\n\n\n\n<p>&#8220;\u00c9 realmente algo que n\u00e3o se pode saber at\u00e9 se ter um rover \u00e0 superf\u00edcie&#8221;, disse o coautor do estudo Benjamin Tutolo, professor na Universidade de Calgary. &#8220;As medi\u00e7\u00f5es de qu\u00edmica e mineralogia que fornecem s\u00e3o realmente essenciais na nossa busca cont\u00ednua para compreender como e porque \u00e9 que os planetas se mant\u00eam habit\u00e1veis, a fim de procurar outros mundos hospitaleiros no Universo&#8221;.<\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"https:\/\/news.uchicago.edu\/story\/was-mars-doomed-be-desert-study-proposes-new-explanation\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">\/\/ Universidade de Chicago (comunicado de imprensa)<\/a><br><a href=\"https:\/\/www.nature.com\/articles\/s41586-025-09161-1\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">\/\/ Artigo cient\u00edfico (Nature)<\/a><\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Saiba mais:<\/h3>\n\n\n\n<p><strong>Marte:<\/strong><br><a href=\"https:\/\/science.nasa.gov\/mars\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">NASA<\/a><br><a href=\"http:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/Mars_(planet)\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Wikipedia<\/a><br><a href=\"https:\/\/nineplanets.org\/mars\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">The Nine Planets<\/a><br><a href=\"https:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/Mount_Sharp\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Monte Sharp (Wikipedia)<\/a><br><a href=\"https:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/Atmosphere_of_Mars\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Atmosfera de Marte (Wikipedia)<\/a><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Rover Curiosity:<\/strong><br><a href=\"http:\/\/www.nasa.gov\/mission_pages\/msl\/index.html\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">NASA<\/a><br><a href=\"https:\/\/www.facebook.com\/MarsCuriosity\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Facebook<\/a><br><a href=\"https:\/\/x.com\/NASAMars\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">X\/Twitter<\/a><br><a href=\"https:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/Curiosity_(rover)\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Wikipedia<\/a><\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Um dos grandes problemas por resolver na ci\u00eancia planet\u00e1ria moderna est\u00e1 escrito na superf\u00edcie de Marte. Marte tem desfiladeiros que foram esculpidos por rios, por isso j\u00e1 foi suficientemente quente para ter \u00e1gua l\u00edquida. Como &#8211; e porque \u00e9 que &#8211; se tornou num deserto est\u00e9ril?<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":8150,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[9,16],"tags":[4,336],"class_list":["post-8149","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","","category-sistema-solar","category-sondas-missoes-espaciais","tag-marte","tag-rover-curiosity"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ccvalg.pt\/astronomia\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8149","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ccvalg.pt\/astronomia\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ccvalg.pt\/astronomia\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ccvalg.pt\/astronomia\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ccvalg.pt\/astronomia\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=8149"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ccvalg.pt\/astronomia\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8149\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8151,"href":"https:\/\/ccvalg.pt\/astronomia\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8149\/revisions\/8151"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ccvalg.pt\/astronomia\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/media\/8150"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ccvalg.pt\/astronomia\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=8149"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ccvalg.pt\/astronomia\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=8149"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ccvalg.pt\/astronomia\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=8149"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}